Als vertrekpunt nam ik een vraagstuk dat speelde in de organisatie en dat aanvoelde als urgent. Vervolgens hebben we gekeken: hoe kunnen we dit op een lerende manier aanpakken? Vragen die ik zo tegenkwam waren bijvoorbeeld: hoe zorgen we ervoor dat lokatiemanagers goed in gesprek gaan en blijven met pedagogisch medewerkers over hun manier van werken? hoe kunnen we meer kindgericht gaan werken en onszelf daarin scherp houden? En hoe kunnen we ouderbetrokkenheid beter vormgeven en hier met elkaar in leren?

Een aanpak die veel energie geeft. Dit lees je ook in praktijkvoorbeelden zoals beschreven door Mariel Rondeel, Joke van Alten en Ellen Somsen, collega’s die met mij in dit project werken. En wat maakt de aanpak zo succesvol?

• Uitgangspunt een belangrijk vraagstuk dat speelt in de organisatie;
• Een aanpak die zich al werkende weg ontwikkeld;
• Vanaf het begin een sterke betrokkenheid van belanghebbenden en management;
• We gaan niet (eerst) werken aan een plan, maar gelijk doen;
• Een aanpak die past in een tijdspad van circa een half jaar – niet heel graag, maar wel te herhalen;
• Gebruik van interventies die maken dat je al doende leert (e.g. stellingenspel, complimentenmuur of Yammer als tool voor onderling kennis delen)
• ‘Doen’ in de vorm van een experiment, een lerend onderzoek, met altijd een sterke verbinding met de dagelijkse werkpraktijk.

Waarom schrijf ik dit? Vooral ook om aandacht te schenken aan een nieuwe subsidieregeling van BKK, die meer van dit soort projecten mogelijk maakt. Hier vind je meer informatie. Echt de moeite van het verkennen waard volgens mij!

Hoe boei je de huidige leerling? Interactie met leerlingen, studenten en deelnemers aan een training bevordert betrokkenheid bij de inhoud. Het houden van een korte poll kan een krachtige opstap zijn voor deze interactie. Polleverywhere is een eenvoudige tool die je gratis kunt gebruiken (tot 40 reacties per vraag). Je kunt zowel open vragen als multiple choice vragen aanmaken en je deelnemers kunnen reageren middels sms (via hun mobiele telefoon), via Twitter of via een link op het internet. Hier vind je een video met uitleg.

In een leergang met 12 deelnemers heb ik deze tool onlangs gebruikt als warming up voor een korte uitwisseling over de leerervaringen van de afgelopen tijd online. Drie vragen heb ik hiervoor gebruikt: (1) Wat is iets dat je in de afgelopen 2 weken online hebt geleerd? (2) drie kernwoorden die voor jou de afgelopen 3 weken weergeven, zijn… en (3) welke vraag heb je voor vandaag? Een impressie van reacties op de tweede vraag zie je hieronder:

Het gebruik van zo’n poll maakt dat iedereen even de tijd neemt voor zichzelf om de vraag te beantwoorden. En als je klaar bent zie je, naast je eigen antwoord, de reacties van anderen op een groot scherm binnenkomen. Het palet aan reacties kun je vervolgens goed gebruiken voor een korte dialoog. Het werkt echt leuk en vlot! In het onderwijs kan deze vorm ook nog helpen om de mobieltjes, waar leerlingen inmiddels allemaal wel mee behept zijn, ook nuttig in te zetten. Waar kun je zo’n online poll nog meer voor gebruiken?

• Bij de start van een les of training kun je verwachtingen inventariseren of voorkennis toetsen;
• Na een korte inleiding kun je deelnemers een stelling voorleggen;
• Je kunt rondom een vraag een korte brainstorm doen;
• Wie denkt dat hij het antwoord weet op deze vraag….?
• Inventariseren van vragen die deelnemers hebben bij het onderwerp van de bijeenkomst;
• Aan het eind om de training of les te evalueren.

Er zijn vast veel meer toepassingsmogelijkheden te bedenken. En ook Polleverywhere heeft nog veel meer mogelijkheden: embedden in een Prezi, de opbrengst laten zien als een Word Cloud of het gebruik van kleur op de achterkant. Zonder dat werkt het allemaal heel eenvoudig! Fijn, omdat je daarmee kunt focussen op wat je ermee wilt bereiken: uitwisseling, betrokkenheid, interactie.

Al werkend met een team van een ROC bedacht ik me vanmiddag hoe waardevol het zou zijn om kleine, makkelijk te gebruiken tools onder de aandacht te brengen. Tools die wat minder bekend (nog) zijn en wel een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het ondersteunen van leren. In een training, workshop of les. Vanaf nu neem ik elke week zo’n tool onder de loep. Liefst ook uitgeprobeerd in de praktijk.

De eerste: TodaysMeet

Met TodaysMeet kun je een ‘backchannel’ inrichten. Tijdens een presentatie of in een les maak je het mogelijk voor deelnemers om online met elkaar in gesprek te zijn. Zo weet je wat er bij hen speelt. Betrek je ze actief bij het onderwerp. Bij grote congressen wordt meer en meer gebruik gemaakt van een backchannel middels Twitter. Maar ja, als lang niet iedereen op Twitter actief is? Dan kun je TodaysMeet gebruiken.

Hoe werkt het? Je maakt een ruimte aan waar je met elkaar in uitwisselt. Bij het aanmaken van deze ruimte kun je bepalen hoe lang je de ruimte ‘in de lucht’ wilt houden, variërend van 1 uur tot 1 jaar. Deelnemers die de link naar de ruimte hebben, kunnen meedoen. Dit werkt eenvoudig: je geeft aan wie je bent en vervolgens typ je je bericht in maximaal 140 tekens. Met een druk op de knop voeg je je reactie toe aan de collectieve discussie. Hieronder een heel duidelijke instructie op video:

Toepassing

• Je kunt het aan de deelnemers laten waar ze over uitwisselen. En hier als trainer/docent af en toe eens kijken wat er gebeurt.
• Je kunt ook een gerichte vraag stellen aan de deelnemers, parallel aan je presentatie.
• Je kunt deelnemers vragen laten stellen via de backchannel. Bij wijze van ‘parkeerflap’.
• En werken leerlingen of deelnemers op afstand met elkaar dan kan TodaysMeet een plek zijn om onderling uit te wisselen.

Nodig? Laptops waar deelnemers op kunnen werken. Eventueel een beamer om plenair te laten zien wat er in de backchannel gebeurt.

Meerwaarde?

• Het is voor iedereen makkelijk om een ervaring te delen, een vraag te stellen, een mening te geven, mee te denken over het onderwerp. Voor sommigen zelfs gemakkelijker dan tijdens een workshop inbreng te hebben.
• Het kan je als trainer of docent helpen om dat wat je wilt overbrengen toe te spitsen op de vragen die deelnemers erbij hebben.
• En je kunt deelnemers, door ze een vraag te stellen, stimuleren tot actieve betrokkenheid en meedoen.

Reflectie: Hoe hebben deelnemers het ervaren om een gesprek ‘ernaast’ te voeren? Wat heeft het gesprek in de backchannel opgeleverd?

Mijn ervaring… ik heb TodaysMeet onlangs gebruikt in een leergang met een groep van circa 12 deelnemers, tijdens het geven van een presentatie. Als trainer moest ik in het begin wennen aan het feit dat deelnemers regelmatig even op hun laptop bezig zijn. En ik had in deze sessie geen zicht op wat er zich in de backchannel afspeelde, en kon daar dus ook niet op inspelen. Deelnemers gaven aan het niet gemakkelijk te vinden om met twee dingen tegelijkertijd bezig te zijn. Dit vergt wellicht enige oefening. En het is belangrijk om het gesprek in de backchannel een focus mee te geven.

“In het weekend gaat het vast gebeuren. Focus? Kies 1 activiteit: reflectie eigen actie in community, ontwerp huisartsen community of delen casus.” Vandaag heb ik dit berichtje als smsje verstuurd aan deelnemers aan de leergang ‘Sociale media voor leren en veranderen‘. Een aanmoediging en reminder voor online leren.

Ik ben aan het experimenteren met ‘mobile learning’, en dan eigenlijk het gebruik van smsjes. Welke betekenis kan dit hebben in een langer lopend leerproces? Een goede handreiking is de Mobile Learning Toolkit. Hierin tref je manieren om met de mobiele telefoon te werken aan vier typen leerprocessen: (1) leveren van inhoud, (2) opdrachten geven, (3) feedback verzamelen en (4) ondersteuning bieden. Bedenkend wat ik zou kunnen doen, kom ik op de volgende ideeën:

• Berichtjes ter inspiratie: krachtige uitspraak, spreuk, quote die deelnemers doet nadenken. Bijvoorbeeld ‘Heb jij je baas ontvriend voor je aan het weekend begon?‘
• Opfrisberichtjes: herinner jij je… Met het oog op breinleren kunnen dit soort berichten goed voor herhaling van het geleerde zorgen.
• Berichtjes waarmee je verbinding legt met de werkpraktijk: ‘Vraag je collega eens…‘ of ‘Zie jij nu ook in de vergadering gebeuren dat…‘
• Berichten over actualiteiten: ‘Vanavond bij Radar over privacy en Facebook. 20.30 Ned.1.‘ Of
• Berichtje waarin je vraagt naar ieders mening en dit (in een f2f bijeenkomst) terugkoppelt aan de groep.
• Berichtje waarin je input vraagt voor een komende f2f bijeenkomst.
• Berichtje met een opdracht: ‘Maak een screenshot van een community die jou qua uiterlijk aanspreekt en deel dit op ons online platform.’
• Evaluatief berichtje: “Geef met een aantal kernwoorden aan wat je van afgelopen online week vond.” Hier kun je als verwerking een mooie ‘woordentolk’ van maken.

Leuk om mee te experimenteren. Eind van deze week zal ik eens polsen wat men er van vindt!

De top 4 van 2011 was:

1. Een @loesjenl tip voor het weekend http://ow.ly/89w5E
2. 54 fouten die je kunt maken op social media zoals retweeten zonder te lezen.. http://ow.ly/89w6N
3. Sociale media in 18 minuten per dag http://ow.ly/89w7V
4. Gratis download boek Easycratie http://ow.ly/89w8X

Met daarnaast natuurlijk nog een heleboel waardevolle tips. Begonnen op 24 november 2010! Ik heb ze in dagboekvorm beschikbaar gemaakt. Hier vind je ze allemaal online. Gemaakt met Twitario. En hier is ook de pdf zodat je het boekje kunt downloaden. Veel plezier ermee. Wij gaan dit jaar lekker door met het geven van dit soort tips.

1. Aantrekkelijke vormgeving

Wie is je doelgroep en wat voor uitstraling past hierbij? Moet de omgeving een professionele look hebben, een sociale, een heel ontspannen of juist actieve? Is het belangrijk dat de vormgeving gelijk laat zien waar de omgeving bij hoort? Bij welke organisatie, bij welk netwerk, bij welk thema? Wij proberen te zorgen voor een online plek waar professioneel en sociaal bij elkaar komen. Omdat we erin geloven dat beide aspecten nodig zijn voor kennisuitwisseling en interactie.

Vaak krijg je een beeld van de mogelijkheden door enkele voorbeeldomgevingen te bekijken. Bij praktische elke tool is dit wel mogelijk. Aantrekkelijke vormgeving zit ‘m ook in het gebruik van foto’s en afbeeldingen naast tekst. En denk eens aan metaforen om iets uit te drukken: de bungalow voor kennismaking in kleinere samenstelling, aan de keukentafel voor diepere gesprekken tot diep in de nacht….

2. Veel aanbieden

Een online omgeving is aantrekkelijk om naar toe te gaan doordat er wat te vinden is. Op een gegeven moment zit de waarde in de discussies die daar plaats vinden en het collectieve geheugen wat je met elkaar opbouwt. In het begin kun je dit al voeden door bijvoorbeeld een bibliotheek aan te leggen met links naar waardevolle blogposts, online artikelen, een boeken top tien en YouTube filmpjes over het onderwerp.

3. Deelnemers verbinden

Om online activiteit en interactie te stimuleren is met elkaar kennismaken van belang. Voor mij is een ingang om anderen online te leren kennen het persoonlijk profiel. En dan wel een profiel dat er aantrekkelijk uit ziet. Qua vormgeving en inhoud, met foto erbij. Ik vind het prettig in het profiel iets te lezen wat een gemakkelijk haakje is om contact op te leggen. Een interessante hobby, een boek dat iemand aan het lezen is, een project waar diegene middenin zit. Daarnaast werkt het prettig om aan een concrete opdracht te moeten werken in kleinere samenstelling. Zo’n opdracht kan in het begin zijn: vind uit wat je met elkaar deelt, bedenk een karakteristieke naam voor jullie als groep, wissel eens met elkaar uit over…

4. Overzicht bieden

Cruciaal! En op veel verschillende manieren te bereiken. Als gebruiker is het prettig om de hoofdpagina te kunnen gebruiken als een soort wegwijzer. Daar staat, altijd op een vaste plek, wat er online te doen is en waar je wat kunt vinden. Heb je technische ondersteuning nodig, dan lees je daar hoe je die snel kunt krijgen. En zoek naar een logische manier van indelen. Tabjes met een naam die gelijk zegt waar het over gaat. Discussies die zijn onderverdeeld in categorieën. Tags die je gebruikt om verschillende informatielijnen makkelijk te vinden. In het begin lijkt de omgeving al snel logisch, maar ga je er vanuit dat er veel interactie gaat plaatsvinden dan kan het al snel onoverzichtelijk worden. En niets is vervelender dan lang zoeken naar iets wat je nodig hebt, gezien hebt, maar waarvan je niet meer precies weet waar het stond.

5. Hoofdpagina als dashboard

In veel leerprocessen gebruik je niet maar 1 social media tool, maar vullen tools elkaar aan. Je gebruikt social bookmarking om interessante weblinks met elkaar te delen. Twitter om met een grotere groep te communiceren. En een wiki om samen te werken aan online producten. Het werkt heel prettig om 1 ingang te hebben, van waaruit je makkelijk door kunt naar de andere tools. Zo kun je de twitterstream zichtbaar maken in de online omgeving, een link naar de social bookmarking tool zichtbaar op de hoofdpagina zetten, en een wiki ‘in de omgeving hangen’.

6. Meerdere manieren van navigeren

We hebben allemaal verschillende zoek- en werkstijlen. De een gebruikt de tabjes in de omgeving, de ander kijkt eerst naar het overzicht van laatste activiteiten. Zorg ervoor dat je deze verschillende manieren van navigeren aanbiedt.

7. Maak activiteit zichtbaar

Niets is vervelender dan naar een online omgeving gaan en het idee hebben dat daar weinig gebeurt. Een hoofdpagina die er voortdurend hetzelfde uitziet maakt niet dat je nieuwsgierig wordt. Zorg dat je op de hoofdpagina de activiteit zichtbaar maakt: tweets, laatste activiteiten, een nieuw gestarte discussie, een geplaatste blogpost, een toegevoegd filmpje, een nieuwe link naar een artikel.

Heb jij aanvullingen? Punten die jij gebruikt bij het inrichten van een online leeromgeving? Leuk om eens te horen en met elkaar te delen!

We maken trouwens gebruik van ‘Symbaloo‘ om dit overzicht te maken. Ik experimenteer er wat mee voor eigen gebruik. Het oogt leuk en het werkt voor mij wel handig als startpagina. Dan heb ik gelijk al mijn online projecten in beeld. Wat ik wel jammer vind is dat je niet gezamenlijk aan een pagina kunt werken. Heb hier eens over getwittert aan Symbaloo. Ben benieuwd of dat een slag is die ze nog willen gaan maken! Nu kun je al veel prima met elkaar delen, maar co-creatie lijkt mij deze tool nog waardevoller maken.

Naomi introduceert de gedachte van design thinking, een methode die je kunt gebruiken bij ontwerpen en probleemoplossen, bestaande uit 5 stappen: (1) huidige situatie analyseren, (2) brainstorm over mogelijke aanpakken, (3) cluster de ideeën, (4) maak een aantal prototypes voor een idee, en (5) leg prototypes voor en voer uit. De fasen van convergeren en divergeren komen hierin duidelijk naar voren.

Een paar tools die Naomi gebruikt bij dit ontwerpproces:

• Voor een visuele brainstorm kun je gebruik maken van Pinterest (een online prikbord, moodboard). Hiermee kun je (gezamenlijk) een fotocollage maken, met bij elke foto een korte typering. En de mogelijkheid om op elkaars foto’s te reageren. Een alternatieve tool hiervoor is Imgspark.
• Er bestaan ook geschikte social media tools voor een online brainstorm. In dit webinar oefenen we kort met Wallwisher en met Spiderscribe. Beiden werken heel gemakkelijk: je gaat er heen en als gebruiker kun je notities op een ‘vel, muur’ wall’ plakken met je ideeën erop. Je kunt deze ideeën clusteren, orderen, door ze te verplaatsen, een andere kleur te geven, ze te verbinden met lijnen (in Spiderscribe). Wallwisher is gemakkelijk in gebruik omdat je geen account nodig hebt om ermee te werken. Deelnemers hoeven dus niet in te loggen.

Dan het maken van prototypes. Hoe kun je dat online vormgeven? Dat hangt natuurlijk af van de vorm waarin je een prototype maakt: wil je dit visualiseren, uitwerken in geschreven tekst (een verhaal), in de vorm van een mindmap. Naomi liet ons een voorbeeld zien van het gebruik van prezi, waarbij je sinds kort ook gebruik kunt maken van prezi-meeting; een manier om tegelijkertijd samen aan een prezi te werken. Gebruik je vooral geschreven tekst, dan kun je denken aan google.doc of een wiki.

En voor het delen van de uitgewerkte prototypes online kun je tools gebruiken die je in staat stellen om je beeldscherm met anderen te delen. Hier kun je niet samen in werken, maar je kunt wel iets op je scherm duidelijk laten zien. Mogelijke tools zijn Teamviewer of Join Me. Wil je de mening van anderen horen over een uitgewerkt idee, dan kun je dit ook doen middels een online vragenlijst. Tools hiervoor zijn bijvoorbeeld SurveyMonkey of Google forms.

Mooi kader om vanuit te werken! Simon neemt ons vervolgens mee in een oefening: een online stellingenspel. We gebruiken hierbij Spiderscribe. Met eens en oneens is een niet zichtbare lijn gemaakt op het scherm.

We plaatsen allemaal onze naam op het scherm en kiezen een positie op de lijn nadat we een stelling hebben gekregen. In welke mate ben je het eens of oneens met de stelling en waarom? De kracht van deze werkvorm zit in de conversatie die je hebt naar aanleiding van gekozen posities. Deze conversatie voeren we via skype. Wat online mogelijk maakt is dat je de argumenten die men aandraagt bijhoudt. Je creëert een helder overzicht van deelnemers en verzamelde opbrengst. Je kunt zelfs het veranderen van positie weergeven, doordat deelnemers hun naam kunnen ‘verslepen’.

Vervolgens hebben we met Spiderscribe een paar brainstormen gedaan. Werkte best goed. Elke deelnemer (we waren met 6) kreeg een stukje van het scherm toebedeeld om daarin te brainstormen. Vervolgens zijn we gaan clusteren: ideeën kregen per cluster een kleur en een naam. Hoe werkt dit anders dan een brainstorm in een f2f bijeenkomst? Tijdens het brainstormen kun je ideeën van anderen al lezen en deze als opstapje gebruiken (doorassocieren). Je bent eigenlijk niet bezig met de vraag van wie een idee afkomstig is. Je kunt er onbevooroordeeld naar kijken. Naast tekst kun je ook gebruik maken van afbeeldingen. En het geeft alle deelnemers een goed overzicht van de opbrengst. Tenminste, als je met de ideeën op het beeldscherm kunt blijven. Daar komt bij dat spiderscribe een laagdrempelige en makkelijke tools is om te gebruiken. We hadden trouwens een boeiend onderwerp voor deze brainstorm: hoe kunnen we mensen in organisaties verleiden om meer online te leren? Over de opbrengst van onze brainstorm hierover later meer!

Dit model zou je ook kunnen gebruiken om na te denken over de rol van sociale media in face-to-face leertrajecten.

(1) Wrap-around model: sociale aspecten van leren worden toegevoegd als extra element om trainer- en peer support te organiseren. Een voorbeeld is gebruik van Yammer of Twitter zodat deelnemers ook tussen f2f bijeenkomsten door contact kunnen hebben en uit kunnen wisselen over praktijkervaringen en vraagstukken gerelateerd aan de inhoud van het leertraject.

(2) Integrated model: sociale aspecten van leren zijn geïntegreerd met de inhoud. De primaire focus van het leertraject blijft de inhoud, maar sociale media zijn een integraal onderdeel van de cursus. Zo kun je gebruik maken van een online community omgeving (e.g. Ning of een LinkedIn groep) waarmee je het leertraject online begint, tussen bijeenkomsten door gebruikt om aan specifieke opdrachten te werken en na de laatste f2f bijeenkomst kan het dienen als basis voor online coaching.

(3) Collaboration model: sociaal leren en samenwerken vormen de basis van het leertraject. De inhoud wordt gemaakt in co-creatie met de deelnemers. Bij dit model maak je wellicht gebruik van een combinatie van sociale media die elkaar in het gebruik goed aanvullen: deelnemers vormen een Yammer-netwerk voor onderling contact, gebruiken Scrumble om online te brainstormen, werken met google.docs of een wiki om inhoudelijke ideeen verder uit te werken en gebruiken een unieke hashtag in Delicious om een collectief internetgeheugen met elkaar op te bouwen. Dit lijkt meer op een leernetwerk. De inhoud komt vanuit de groep.

Zoals je ziet nemen sociale media van wrap-around naar collaboration model een steeds centralere rol in. Jane Hart waarschuwt bij het eerste model dat je dit met zorgvuldigheid moet gebruiken. Je moet een goede reden hebben om social learning toe te voegen, anders is het heel moeilijk om een ‘wrap around model’ werkbaar te maken. De kracht van het tweede model zit in een goede integratie van online en f2f leren. Zo pleiten wij ervoor om al bij het ontwerp van een leertraject beide vormen van leren mee te nemen en even sterk te ontwerpen, in te richten en te plannen. Zodanig dat online en f2f leren elkaar versterken. Zoek naar de juiste verbinding tussen online en face-to-face leren om de kracht van verschillende media te benutten. In het derde model vormen sociale media de basis van het leertraject en wordt deelname

Belangrijk om je te realiseren is ook dat de inzet van sociale media uitgaat van een ander perspectief op leren, gericht op co-creatie en openheid en hiermee makkelijk(-er?) aansluit bij een sociaal-constructivistische visie op leren waarbij uitgegaan wordt van zelfsturing door deelnemers en het belang van interactie en conversaties tussen deelnemers. Sociale media stimuleren netwerken, uitwisselen van ideeën en ervaringen, samenwerken en sluiten daarom goed aan bij deze visie. Dit maakt ook dat je rol als trainer anders is bij wrap-around en integrated model dan bij het community model. Bij dit derde model ben je eerder een ‘tutor as an equal member of the learning group’, je helpt bij het creeëren van een krachtige leeromgeving. Dit neemt niet weg dat je sociale media ook bij trajecten ontworpen vanuit een andere leervisie in kunt zetten. Een andere indeling die sterk lijkt deze indeling van Jane Hart is van Dave Wilkins. Hij onderscheidt het embedded model, wrapped model en community model. Zijn blogpost hierover is de moeite waard om eens te lezen. Het model van Jane Hart kan je helpen na te denken over de rol van sociale media in jouw eigen leertraject en het maken van keuzes daarin als facilitator, procesbegeleider of trainer. Hoe centraal staan sociale media en online conversaties?

We zien een grote verscheidenheid aan leerinterventies waarbij sociale media een belangrijke rol kunnen spelen. We maken zelf een onderscheid tussen kleinschalige en grootschalige activiteiten en een verschil tussen eenmalige leerinterventies of langdurende trajecten om deze interventies in te delen. Bij een kort traject maak je andere afwegingen dan bij een langlopend traject of netwerk, zo kun je investeren in het leren werken met een wiki in een netwerk, maar zul je dit niet zo snel doen voor een eendaagse workshop. Hiermee komen we tot het volgende schema met een aantal mogelijke leerinterventies die je kunt faciliteren met behulp van sociale media. Op de horizontale as vind je helemaal links leeractiviteiten bedoeld voor een kleine groep deelnemers (e.g. een training met 12 personen), en rechts de grootschalige activiteiten (denk aan een conferentie met 80 mensen). Verticaal maken we onderscheid tussen eenmalige leeractiviteiten (een 1-daagse workshop, training of conferentie) en langer lopende leerprocessen, zoals een leertraject van een jaar of een leernetwerk.

Het type leerinterventie heeft invloed op hoe je sociale media in gaan zetten, al kun je daarin nog heel creatief zijn en is er geen eenduidige handleiding voor te maken. Een aantal voorbeelden:

• Online kennismaking: Je faciliteert een training over breinleren en je wilt deelnemers al vantevoren betrekken bij het onderwerp. Door een online onderzoekje, een blogpost met daarbij de vraag aan deelnemers om hun vragen en verwachtingen te delen of je nodigt deelnemers uit te twitteren over hun ervaringen ten aanzien van breinleren, gebruikmakend van een voor deze groep unieke hashtag.
• Conferentie2.0: Je bent betrokken bij een grootschalig  congres over leidinggeven en wil social media gebruiken om gedurende het congres een soort ‘backchannel’ in te richten. Middels Twitter en een twitterfountain die gedurende de dag voor iedereen zichtbaar is. Ook maak je gedurende de dag een aantal filmpjes die je beschikbaar maakt voor de mensen die niet konden komen of niet bij die workshop konden zijn.
• Online follow-up: Je gelooft sterk in het principe van herhaling om iets dat je nieuw hebt geleerd te laten beklijven. Deelnemers stuur je na afloop van de training nog regelmatig een smsje met daarin een vraag of reminder. Of je nodigt ze uit om op twitter in contact te blijven.
• Web-conferenties: Je werkt binnen een multinational en je wilt graag iets organiseren over het onderwerp ‘projectmatig werken’. Er is geen budget om voor dit onderwerp een grote internationale conferentie te organiseren. In plaats daarvan besluit je een web-conferentie van 2 dagen te organiseren. Je begint en eindigt met een open chat sessie en organiseert gedurende de twee dagen verschillende workshops van 1-1,5 uur met gastsprekers van binnen en buiten de organisatie.
• Online follow-up: Je faciliteert een workshop bij een kinderopvangorganisatie over het gebruik van sociale media in het contact met ouders. In de workshop maak je een start met Yammer, om zo de discussie voort te kunnen zetten na de sessie.
• Hybride leertraject: Je werkt langere tijd met een groep projectmanagers en hebt een online leerplatform (Ning, Moodle, ELGG) ingericht om het leren tussen bijeenkomsten door ook te ondersteunen. Inhoudelijk experts kunnen hier een rol hebben, deelnemers werken online aan producten en geven elkaar feedback, er lopen discussies die gaan over toepassing van nieuwe informatie in eigen werkpraktijk.
• E-coaching: Je hebt enige tijd met een groep trainees gewerkt en de f2f ontmoetingen zijn afgelopen. Elke trainee gaat weer naar zijn eigen werkplek en jij begeleidt ze middels e-coaching bij het toepassen van het geleerde in de praktijk. Hiertoe gebruik je Skype, email en google.docs.
• Online leernetwerk: Je wilt mensen ondersteunen bij het leren schrijven van goede blogposts. Hiertoe heb je een online handboek geschreven waar deelnemers 31 dagen mee kunnen werken. Parallel daaraan heb je een community ingericht waar gebruikers van dit handboek elkaar kunnen ontmoeten, elkaar feedback geven op geschreven blogpost en tips krijgen van jou als trainer. Daarnaast stuur je ze elke maandag een lijst met inspirerende blogpost onderwerpen en de vraag om specifiek op 2 blogposts van andere deelnemers feedback te geven.
• Blogkermis: Je wilt als organisatie het denken over het gebruik van sociale media door non-profit organisaties stimuleren terwijl de meeste contacten al wel een weblog hebben. Je nodigt ze uit iedere maand over een inspirerende vraag te bloggen en maakt de resultaten beschikbaar via Twitter en je eigen weblog.
• Online community: Over de hele wereld zijn beleidsmakers, onderzoekers en praktijkmensen bezig met een nieuwe benadering voor bosregeneratie. Je gebruikt Ning en Twitter om een online community te laten uitwisselen om zo innovatie te stimuleren, maar ook stuur je iemand naar een conferentie om daarover te bloggen. Zo maak je de informatie uit de conferentie toegankelijk voor de online community.

Dit is een blogpost geschreven in voorbereiding op de middag op 19 mei georganiseerd door het IAF over het inzetten van sociale media door facilitatoren. Ik heb de blogpost geschreven samen met Joitske Hulsebosch en we vragen deelnemers aan de workshop dit alvast door te lezen en te reageren. Dan weten wij als facilitators al wat over de interesses in de groep en kunnen we ons daar beter tegen wapenen.